Tekst autorstwa Natalii Janickiej.

Szkoła jest miejscem, w którym młodzi ludzie spędzają sporą część dnia, nie tylko się ucząc, ale również uprawiając sport, jedząc posiłki, uczestnicząc w przerwach i rozrywkach rówieśniczych. Opiekunowie prawni powierzają swoje dzieci pod opiekę szkoły, grona pedagogicznego, oczekując, że ich pociechy pozostaną bezpieczne. Jednakże co, jeśli niestety dojdzie do jakiegoś wypadku? Co mówi prawo, co mówi rozsądek, co powinna zrobić szkoła?

W pierwszej kolejności należy się zastanowić do jakich wypadków, nieszczęść może dojść na terenie szkoły, która przecież jest miejscem dostosowanym do bezpiecznego kształcenia. Otóż mimo zachowania najwyższych standardów bezpieczeństwa może dojść chociażby do złamania kończyny na WF-ie, upadku ze schodów, poślizgnięcia się, poparzenia na zajęciach chemii.

Należy przyjąć, że wypadek ucznia to zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w trakcie pozostawania osoby pod opieką szkoły lub placówki. Wypadki osób pozostających pod opieką szkoły i placówki reguluje Rozdział 4 Rozporządzenia MEN z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach. Gdy dojdzie do wypadku z udziałem ucznia na terenie placówki szkolnej, szczególnie istotne jest sprawne działanie w zgodzie z procedurami. Konieczne działania obejmują między innymi niezwłoczne zawiadomienie o wypadku opiekunów prawnych, odpowiednie organy, służby. Ponadto szkoła musi zapewnić natychmiastową pomoc, zabezpieczyć miejsce wypadku, a także sporządzić protokół powypadkowy.

Co jednak z samą odpowiedzialnością za bezpieczeństwo uczniów? Podczas przebywania uczniów na terenie szkoły, a także podczas wszelkich zajęć prowadzonych poza szkołą, lecz nadal będących częścią cyklu dydaktycznego (wycieczki, zawody sportowe, lekcje w terenie itd.) za bezpieczeństwo uczniów odpowiada szkoła – wraz z jej pracownikami:

– § 2 Rozporządzenia MEN z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach nakłada na dyrektora placówki obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu na terenie szkoły.

– Art. 6 ust. 1 Karty Nauczyciela wskazuje na obowiązek nauczyciela wobec zapewniania bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę.

– Art. 427 Kodeksu Cywilnego mówi o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niedopełnienie obowiązku nadzoru.

Co to oznacza? Uczeń przebywając na terenie szkoły czy uczestnicząc w aktywnościach poza jej terenem, ale wciąż będących elementem cyklu dydaktycznego, znajduje się pod opieką i nadzorem szkoły. Wobec tego obowiązkiem szkoły i jej pracowników jest zapewnienie uczniom bezpieczeństwa. Gdy uczeń będzie uczestnikiem wypadku podczas przebywania pod nadzorem, to nie tylko konieczne jest działanie z zgodnie z przewidzianymi procedurami, lecz także szkoła może ponieść odpowiedzialność cywilną, za nienależycie spełniony obowiązek nadzoru. Jest to o tyle istotne, że w pewnych przypadkach zaistnieje możliwość ubiegania się o odszkodowanie, które wypłacić będzie musiała szkoła.

Jak wygląda praktyka? W większości szkół zachowanie w przypadkach takich wypadków jest wzorowe – szkoły udzielają koniecznej pomocy, kontaktują się z opiekunami prawnymi, zgłaszają zdarzenie do odpowiednich organów. Jednakże zdarzają się również sytuacje, w których rodzice są informowaniu o wypadku z rażącym opóźnieniem bądź nawet przez samo dziecko, gdy szkoła nie przyjmuje na siebie odpowiedzialności wynikającej z nadzoru, nie jest wypełniana niezbędna dokumentacja czy unika się zgłoszenie sprawy do ubezpieczyciela.

Wobec powyższego bardzo istotnym jest przywiązywanie przez każdą szkołę dużej wagi do zapobiegania sytuacjom wypadkowym. Informowanie o bezpiecznym zachowaniu, sposobach unikania zagrożeń, działaniu w sytuacjach kryzysowych nie powinno ograniczać się do krótkich pogadanek podczas zajęć z wychowawcą. Wskazane jest by dyrekcja wraz z pracownikami pedagogicznymi i niepedagogicznymi przeprowadzali spotkania, prelekcje, szkolenia mające na celu ograniczenie ilości wypadków. W takich przypadkach nie chodzi o szukanie winnych na siłę, lecz o zapewnienie uczniom niezbędnej ochrony, koniecznego leczenia oraz poczucia bezpieczeństwa.

Wypadki się zdarzają, jednakże odpowiedzialność za nie jest kwestią prawa, a także uczciwości i wzajemnego zaufania.

Jeżeli w twojej szkole dochodzi do naruszeń, możesz skontaktować się z nami i uzyskać pomoc. 

Napisz na twojeprawa@variaposnania.pl i prześlij wszystkie najważniejsze informacje, włącznie z nazwą i adresem szkoły. Pomagamy za darmo i anonimowo, w całej Polsce! Interwencję podejmujemy dopiero po uzyskaniu Twojej zgody. Twoje dane osobowe są bezpieczne, pozostaniemy też w kontakcie z Tobą przez cały czas trwania interwencji.