Opiekunowie prawni uczniów z niepełnosprawnościami mierzą się każdego dnia z barierami finansowymi, społecznymi, organizacyjnymi.

Pojawiają się pytania co z obowiązkiem szkolnym, co ze wsparciem ze strony szkoły. 

Polski system oświaty za ucznia z niepełnosprawnością uznaje uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na stan zdrowia, dysfunkcje intelektualne. Takie orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego mogą przykładowo otrzymać uczniowie z problemami dotyczącymi narządu wzroku, słuchu, z niepełnosprawnością ruchową, z autyzmem, z niedostosowaniem społecznym. Orzeczenie takie potwierdza, że osoba ucząca się wymaga specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

Czy to jednak oznacza, że obowiązkiem rodzica jest znalezienie placówki, która oferuje dedykowany tryb edukacji dla osób z niepełnosprawnościami? Otóż nie. Uczniowie z niepełnosprawnościami mają prawo realizować edukację we wszystkich formach wychowania oraz w każdym typie szkół publicznych i niepublicznych. O wyborze placówki decydują opiekunowie prawni i jeśli taka jest ich wola, prawidłowym jest zapisanie dziecka do placówki najbliżej miejsca zamieszkania.

Ponadto osoba ucząca się z niepełnosprawnością podlega obowiązkowi szkolnemu tak jak każda inna osoba ucząca się. Nie ma zwolnienia z obowiązku nauki, a wręcz przeciwnie, powstaje obowiązek stworzenia warunków do realnej realizacji takiego obowiązku.

Uczeń z niepełnosprawnością ma prawo do edukacji w szkole ogólnodostępnej, specjalnej lub integracyjnej. Ponadto ma prawo do zajęć rewalidacyjnych, pomocy psychologiczno – pedagogicznej, dostosowania warunków egzaminacyjnych do niepełnosprawności, wydłużenia etapu edukacyjnego, w określonych przypadkach do bezpłatnego transportu, dostosowania wymagań edukacyjnych i form sprawdzania wiedzy, a także indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego (IPET).

Po stronie szkoły za to powstaną dodatkowe obowiązki takie jak zapewnienie realizacji zaleceń zawartych w opinii czy orzeczeniu, zapewnienie odpowiednich warunków do nauki, często sprzętu oraz środków dydaktycznych, stawianie na integrację uczniów niepełnosprawnych z tymi pełnosprawnymi, postawienie na działania, które pozwolą przygotować uczniów do samodzielności w życiu dorosłym, a także zapewnienie zajęć specjalistycznych ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne.

Należy pamiętać, że uczeń z niepełnosprawnością nie jest „uczniem problemowym”, lecz podmiotem praw szczególnych. Sytuacja w systemie oświaty nie polega na przyznaniu przywilejów, lecz na wyrównaniu szans oraz stworzeniu warunków, które pozwolą na realne korzystanie z prawa do nauki. Niedopuszczalną za to praktyką jest zniechęcanie rodziców do wyboru konkretnej placówki czy przerzucanie odpowiedzialności na rodzinę osoby niepełnosprawnej. W centrum systemu oświaty zawsze powinna stać osoba ucząca się, a nie jej pełnosprawność czy niepełnosprawność.

Jeżeli w twojej szkole dochodzi do naruszeń, możesz skontaktować się z nami i uzyskać pomoc. 

Napisz na twojeprawa@variaposnania.pl i prześlij wszystkie najważniejsze informacje, włącznie z nazwą i adresem szkoły. Pomagamy za darmo i anonimowo, w całej Polsce! Interwencję podejmujemy dopiero po uzyskaniu Twojej zgody. Twoje dane osobowe są bezpieczne, pozostaniemy też w kontakcie z Tobą przez cały czas trwania interwencji.