Prace domowe przez lata stanowiły nierozłączny element praktyki szkolnej. Zadawane były w przeróżnych formach, objętościach oraz przewidywano przeróżne terminy na ich wykonanie. W efekcie osoby uczące się poświęcały czas wolny, który często można liczyć w godzinach czy dniach, na przygotowanie dodatkowej formy służącej do sprawdzenia wiedzy i umiejętności. Nierzadko prace takie były później ocenianie i pełniły rolę kluczową przy ustalaniu ocen klasyfikacyjnych.

Jednakże w ostatnim czasie prace domowe stały się obiektem kontrowersji i intensywnej debaty publicznej. Sytuacja prawna drastycznie zmieniła się wobec osób uczących się w szkołach podstawowych.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji z dnia 22 marca 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych prace domowe w formie pisemnej oraz praktyczno-technicznej nie mogą być zadawane w klasach I-III (z wyłączeniem zadań domowych w formie ćwiczeń usprawniających motorykę małą), zaś w klasach IV-VIII mogą być zadane, lecz nie mogą zostać ocenione.

Oznacza to, że praca domowa w zależności od etapu edukacyjnego może mieć charakter dobrowolny, niepodlegający ocenie i głównie służący utrwaleniu materiału. W praktyce oznacza to, że dla uczniów klas IV-VIII praca domowa powinna być narzędziem wspomagającym, wobec którego przysługuje informacja zwrotna, która wskaże uczniowi mocne strony i obszary, które mogą wymagać poprawy.

Ponadto istotnym jest, że ocenianiu podlegają osiągnięcia edukacyjne ucznia.

Wobec tego nawet w szkołach ponadpodstawowych, których zmiana przepisów nie objęła, nie jest możliwe wystawienie oceny niedostatecznej za brak pracy domowej, obniżenie oceny z przedmiotu za jej niewykonanie czy stosowanie takiej pracy domowej jako środka dyscyplinującego.

Dlaczego stanowi to element debaty?

W założeniu szkoła ma być miejscem realizacji zasadniczej części procesu dydaktycznego, a ocenianie powinno opierać się przede wszystkim na pracy ucznia w szkole. Ponadto prace domowe nie powinny wpływać na nierówności wynikających z warunków domowych.

Wcześniej pojawiały się pytania czy aby na pewno prace domowe oceniały tylko wiedzę i umiejętności uczniów, a nie także zaplecze domowe bądź pomoc opiekunów prawnych. Ponadto prace domowe uznawano na coś co pogłębiało nierówności społeczne, gdyż uczniowie mają różne warunki domowe, a przez to dostęp do korepetycji, sprzętu, spokojnej przestrzeni do nauki. Pojawiało się również pytanie czy praca własna ucznia poza szkołą jest niezbędnym elementem kształtowania samodzielności?

W uzasadnieniu do zmian podkreślono potrzebę ograniczenia przeciążenia uczniów, zmniejszenia presji oceniania oraz wyrównania szans edukacyjnych. Zmiany te wpisują się w realizację celów systemu oświaty.

Jeżeli w twojej szkole dochodzi do naruszeń, możesz skontaktować się z nami i uzyskać pomoc. 

Napisz na twojeprawa@variaposnania.pl i prześlij wszystkie najważniejsze informacje, włącznie z nazwą i adresem szkoły. Pomagamy za darmo i anonimowo, w całej Polsce! Interwencję podejmujemy dopiero po uzyskaniu Twojej zgody. Twoje dane osobowe są bezpieczne, pozostaniemy też w kontakcie z Tobą przez cały czas trwania interwencji.